Distintion res a reor - res a ratus in Dinamicist Metaphysics. Traces on Ontologies of Clauberg and Wolff
- Vicente Llamas Roig Pontifical University Antonianum https://orcid.org/0000-0003-4830-3003
Abstract
Inquiry into the distinction res a reor / res a ratitudine in Henry of Ghent's metaphysics, with two proposals: partitive foundation a ratitudine of res a reor and principle of protensive continence of ideas in the divine intellect, within the theoretical framework of Scotist criticism concerning the claim to endow the res exemplata with being of essence. Finally, the essay traces the influence of this primordial distinction, antecedent to the dichotomy being of essence / being of existence, in modern Ontology, focusing on the conception of entity in the treatises of Johannes Clauberg and Christian Wolff.
References
Aegidius Romanus. Theoremata de esse et essentia, editado por H. Hocedez. Lovaina: Museum Lessianum, 1930.
Alberto Magno. Quaestio de quiditate et esse. En Opera Omnia XXV/2. Quaestiones, editado por Albert Fries, Wilhelm Kübel & Henryk Anzulewicz. Münster: Aschendorff, 1993.
Anselmo de Canterbury. Epistula de Incarnatione Verbi. En S. Anselmi Cantuariensis Archepiscopi Opera omnia II, editado por F. S. Schmitt. Edimburgi: Apud Thomam Nelson, 1946.
Anselmo de Canterbury. Monologion. En S. Anselmi Cantuariensis Archiepiscopi Opera omnia I. Stuttgart-Bad Cannstatt: Friedrich Frommann, 1968.
Aristóteles. Metaphysica, editada por V. García Yebra. Madrid: Gredos, 2018.
Averroes. Commentaria in libros Metaphysicorum Aristotelis. Venecia: Herederos de Lucas Antonio Junta, 1562.
Averroes. Commentum magnum super libro De caelo et mundo Aristotelis. En Averrois Cordubensis, editado por F. Carmody, R. Arnzen & G. Endress.. Lovaina: Peeters, 2003.
Avicenna Latinus. Liber de philosophia prima sive scientia divina, editado por S. van Riet. Louvain-Leiden: Peeters-Brill, 1983.
Avicenna Latinus. Liber primus naturalium de causis et principiis naturalium, editado por S. van Riet. Louvain-Leiden: Peeters-Brill, 1992.
Baumgarten, Alexander G. Metaphysica. Hildesheim: Georg Olms, 1982.
Bibliotheca Manuscripta Henrici de Gandavo. I. Introduction. Catalogue A-P. II. Catalogue Q-Z. Répertoire. En Henrici de Gandavo Opera omnia I-II, editado por R. Macken. Lovaina: Leuven University Press, 1979 (ed. De Wulf-Mansion Centre).
Buenaventura de Bagnoregio. In quatuor libros Sententiarum, II. Ad Claras Aquas: Ex Typographia Collegii S. Bonaventurae, 1885.
Clauberg, Johannes. De cognitione Dei et nostri, quatenus naturali rationis lumine, secundum veram philosophiam, potest comparari, exercitationes centum. Duisburg: A. Wijngaarden, 1656.
Clauberg, Johannes. Elementa philosophiae seu ontosophia. Groningen: Johann Nicolai, 1647.
Clauberg, Johannes. Metaphysica de ente, quae rectius ontosophia. En Opera omnia philosophica I. Hildesheim: Georg Olms, 1968.
Courtine, Jean-François. "Realitas". En Historisches Wörterbuch der Philosophie. Unter Mitwirkung von mehr als 700 Fachgelehrten. Wissenschafttliche Buchgesellschafat, vol. 8, editado por Joachim Ritter and Karlfried Gründer, 177-188. Basel: Schwabe, 1971.
Courtine, Jean-François. Suárez et le système de la métaphysique. Paris: PUF, 1990.
Duns Escoto. Cuestiones Cuodlibetales, edición de F. Alluntis. Madrid: BAC, 1968.
Duns Escoto. Lectura in librum primum Sententiarum. En Opera omnia XVI (edición de C. Balić, M. Bodewig, S. Bušelić, P. Čapkun-Delić, B. Hechich, I. Jurić, B. Korošak, L. Modrić, S. Nanni, I. Reinhold & O. Schäfer) - XVII (edición de C. Balić, C. Barbarić, S. Bušelić, P. Čapkun-Delić, B. Hechich, I. Jurić, B. Korošak, L. Modrić, S. Nanni, S. Ruiz de Loizaga, C. Saco Alarcón & O. Schäfer). Civitas Vaticana: Typis Poliglottis Vaticanis, 1960-1966.
Duns Escoto. Ordinatio II. En Opera omnia VII (edición de C. Balić, C. Barbarić, S. Bušelić, B. Hechich, L. Modrić, S. Nanni, R. Rosini, S. Ruiz de Loizaga & C. Saco Alarcón) - VIII (edición de B. Hechich, B. Huculak, I. Percan & S. Ruiz de Loizaga). Civitas Vaticana: Typis Poliglottis Vaticanis, 1973-2001.
Duns Escoto. Ordinatio III. En Opera omnia IX-X, ediciones de B. Hechich, B. Huculak, I. Percan & S. Ruiz de Loizaga. Civitas Vaticana: Typis Poliglottis Vaticanis, 2006-2007.
Duns Escoto. Ordinatio. Liber Primus. En Opera omnia III-VI, ediciones de C. Balić, M. Bodewig, S. Bušelić, P. Čapkun-Delić, B. Hechich, I. Jurić, B. Korošak, L. Modrić, I. Montalverne, S. Nanni, B. Pergamo, F. Prezioso, I. Reinhold, & O. Schäfer. Civitas Vaticana: Typis Poliglottis Vaticanis, 1954-1963.
Duns Escoto. Ordinatio. Prologus. En Opera omnia I, edición de C. Balić, M. Bodewig, S. Bušelić, P. Čapkun-Delić, I. Jurić, I. Montalverne, S. Nanni, B. Pergamo, F. Prezioso, I. Reinhold & O. Schäfer. Civitas Vaticana: Typis Poliglottis Vaticanis, 1950.
Duns Escoto. Quaestiones super libros Metaphysicorum Aristotelis, Libri VI-IX. En Opera Philosophica IV, edición de G. Etzkorn, R. Andrews, G. Gál, R. Green, F. Kelly, G. Marcil, T. Noone & R. Wood. New York: The Franciscan Institute Publications, 1997.
Duns Escoto. Reportata parisiensia. Liber Secundus. Dist. XII-XLIV. Liber Tertius. Dist. I-XXXV. Liber Quartus. Dist. I-VI. En Ioannis Duns Scoti Opera omnia XXIII. Parisiis: Apud Ludovicum Vivès, 1894.
Duns Escoto. Reportatio Parisiensis IA. En John Duns Scotus. The Examined Report of the Paris Lecture: Reportatio I–A, Latin Text and English Translation. Volume II, edición de A. Wolter & O. Bychkov. New York: Franciscan Institute Publications, 2008.
Enrique de Gante. Quodlibet I. En Opera omnia V, editado por R. Macken. Lovaina: Leuven University Press - Leiden: Brill, 1979a.
Enrique de Gante. Quodlibet IV. En Opera omnia VIII, editado por G. Wilson & G. Etzkorn. Lovaina: Leuven University Press, 1979b.
Enrique de Gante. Quodlibet IX. En Opera omnia XIII, editado por R. Macken. Lovaina: Leuven University Press - Leiden: Brill, 1983.
Enrique de Gante. Quodlibet VI. En Opera omnia X, editado por G. A. Wilson. Lovaina: Leuven University Press, 1987.
Enrique de Gante. Quodlibet VII. En Opera omnia XI, editado por G. A. Wilson. Lovaina: Leuven University Press, 1991.
Enrique de Gante. Quodlibet X. En Opera omnia XIV, editado por R. Macken. Lovaina: Leuven University Press - Leiden: Brill, 1981.
Enrique de Gante. Quodlibet XII, quaestiones 1-30. En Opera omnia XVI, editado por J. Decorte. Lovaina: Leuven University Press, 1987.
Enrique de Gante. Quodlibet XIII. En Opera omnia XVIII, editado por J. Decorte. Lovaina: Leuven University Press, 1985.
Enrique de Gante. Quodlibet XV. En Opera omnia XX, editado por G. Etzkorn & G. Wilson. Lovaina: Leuven University Press, 2007.
Enrique de Gante. Quodlibeta Magistri Henrici Goethals a Gandauo doctoris Solemnis Socii Borbonici et archidiaconi Tornacensis cum duplici tabella. Parisiis: Iodocus Badius Ascensius, 1518 (Louvain: Bibliothèque S. J., 1961).
Enrique de Gante. Summa (Quaestiones ordinariae), art. 1-5. En Opera omnia XXI, editado por G. Wilson. Lovaina: Leuven University Press, 2005; art. 31-34, Opera omnia XXVII, ed. R. Macken. LUP, 1991; art. 35-40, Opera omnia XXVIII, ed. G. Wilson. LUP, 2004; art. 41-46, Opera omnia XXIX, ed. L. Hödl. LUP, 1998; art. 47-52, Opera omnia XXX, ed. M. L. Führer. LUP, 2008; art. 53-55, Opera omnia XXXI, ed. G. Wilson & G. K. Etzkorn. LUP, 2014.
Enrique de Gante. Summae Quaestionum Ordinariarum Theologi recepto preconio Solennis Henrici a Gandauo cum duplici repertorio. Parisiis: Iodocus Badius Ascensius, 1529 (reedición de E. M. Buytaert. New York: The Franciscan Institute, 1953).
Goichon, Amélie Marie. La distinction de l'essence et de l'existence d'après Ibn Sina. Paris: Desclée de Brouwer, 1937.
Guillermo de Ockham. Scriptum in Librum Primum Sententiarum. En Opera Theologica II, editado por S. Brown & G. Gál. New York: St. Bonaventure University, 1970.
Hegel, Georg Wilhelm F. Gesammelte Werke. Hamburg: Felix Meiner, 1968-.
Heidegger, Martin. Gesamtausgabe. Frankfurt am Main: Klostermann, 1975-.
Heidegger, Martin. Kant and the Problem of Metaphysics. Bloomington: Indiana University Press, 1990.
Jolivet, Jean. "Eléments pour une étude des rapports entre la grammaire et lʼontologie au Moyen Age". En Sprache und Erkenntnis im Mittelalter. Akten des VI Internationalen Kongresses für mittelalterliche Philosophie del Société Internationale pou l'Etude de la Philosophie Médiévale. 29 August - 3 September 1977 in Bonn, vol. 1, editado por Jan P. Beckmann et al., 135-164. Berlin, 1981.
Kant, Immanuel. Gesammelte Schriften, Preussische Akademie der Wissenschaften. Berlin-Leipzing: Georg Reimer, 1900-.
Liber sex principiorum. En Categoriarum supplementa. Porphyrii Isagoge, Translatio Boethii, et Anonymi Fragmentum vulgo vocatum “Liber sex principiorum”, editado por L. Minio-Paluello & G. Dod. Brujas-París: Desclée De Brouwer (Aristoteles latinus I.6-7), 1966.
Llamas, Vicente. "Matriz escolástica de la concepción kantiana del ente de razón: ens imaginarium, nada y noúmeno". Revista Chilena de Estudios Medievales 26 (2024): 116-165.
Llamas, Vicente. "Ontología negativa. Ecos de la mística eckhartiana del esse absolute en la egofanía idealista". De Medio Aevo 13/1 (2024): 153-175.
Macken, Raymond. "Les diverses aplicattions de la distinction intentionelle chez Henri de Gand". En Sprache und Erkenntnis im Mittlealter, editado por Jan P. Beckmann et al., 769-776. Berlin, 1981.
Marrone, Francesco. "Res e Realitas. Enrico di Gand e il vocabolario della cosa". Quaestio 18 (2018): 99-122
Mas, Diego. Metaphysica Disputatio de ente et eius proprietatibus. Valentiae: Apud viduam P. Huete, 1587.
Odo Rigaldus. Quaestio de existentia rerum in Deo. En De rerum ideis. Dio e le cose nel dibattito universitario del tredicesimo secolo. I. Editio textuum Odonis Rigaldi et aliorum, editado por L. Sileo. Roma: Urbaniana University Press, 2011.
Paiva, Gustavo B. "‘Res a reor reris’ e ‘res a ratitudine’ na metafísica de Henrique de Gand". Filosofia Medieval, Coleção XVI Encontro ANPOF (2015): 392-417.
Pedro Aureolo. Scriptum super primum Sententiarum, editado por E. M. Buytaert. New York: St. Bonaventure University, 1952.
Pedro de Fonseca. Commentarium in libros Metaphysicorum Aristotelis. Hildesheim: Georg Olms, 1964.
Pedro Lombardo. Sententiae in IV libris distinctae I. Grottaferratae: Collegii Sancti Bonaventurae, 1971.
Pickavé, Martin. Heinrich von Gent über Metaphysik als erste Wissenschaft. Studien zu einem Metaphysikentwurf aus dem letzten Viertel des 13. Jahrhunderts. Leiden – Boston: Brill, 2007.
Porro, Pasquale. "Res a reor, reris / Res a ratitudine. Autour d’Henri de Gand". En Mots Médiévaux offerts à Ruedi Imbach, editado por Íñigo Atucha et al., 617-628. Porto: FIDEM, 2011.
Reilly, John P. Cajetan's Notion of Existence. The Hague: Martinus Nijhoff, 1971.
Roger Bacon. Questiones altere supra libros prime philosophie Aristotelis (Metaphysica I-IV). En Opera hactenus inedita Rogeri Baconi XI, editada por R. Steele & F. Delorme. Oxford: Clarendon Press, 1932.
Seigfried, Hans. "Kant‘s Thesis about Being Anticipated by Suárez?". En Proceedings of the Third International Kant Congress, editado por Lewis W. Beck, 510–520. Dordrecht: Springer, 1972.
Serra, Manuel A. "¿Es necesario un acto de ser. La raíz del tomismo en cuestión". Carthaginensia 40/78 (2024): 505-524.
Suárez, Francisco. Disputationes Metaphysicae. En Opera omnia XV-XVI, editada por M. André & C. Berton. Paris: Ludovicus Vivès, 1866.
Tescke, Roland J. "Distinctions in the Metaphysics of Henry of Ghent". Traditio 61 (2006): 227-245.
Tomás de Aquino. Opera omnia, iussu impensaque Leonis XIII P. M. edita. Romae: Ex Typographia Polyglotta S. C. de Propaganda Fide, 1884-.
Tomás de Aquino. Scriptum super Libros Sententiarum II, editado por P. Mandonnet. Paris: Lethellieux, 1929.
Wolff, Christian. Philosophia prima sive Ontologia, methodo scientifica pertractata, qua omni cognitionis humanae principia continetur, Gesammelte Werke. Hildesheim: Georg Olms, 1962.
Wolff, Christian. Vernünfftige gedancken von Gott, der welt und der seele des menschen, auch allen dingen überhaupt. Hildesheim: Georg Olms, 1997.
Yon, Albert. Ratio et les mots de la famille de reor. Contribution a l`étude historique du vocabulaire latin. Paris: Champion, 1933.






