Dúas perspectivas ante a diáspora galega en Cuba: "Gallego" (1981), de Miguel Barnet, e a poesía social de Rosalía de Castro - Tasende, Mercedes (Madrygal. Revista de Estudios Gallegos, 2025)
A novela-testemuñal Gallego, do escritor cubano Miguel Barnet, pretende ser unha homenaxe ós milleiros de emigrantes que a partir da segunda metade do século XIX abandonaron Galicia para buscar fortuna en Cuba. A presenza na novela de cinco epígrafes rosalianos procedentes de Cantares gallegos e Follas novas. Non obstante, fai aflorar dúas perspectivas contraditorias ante o éxodo galego a Cuba, desestabilizando o pacto de lectura, socavando a verosimilitude do testemuño do narrador protagonista, desvirtuando a suposta homenaxe ó colectivo galego e deixando en evidencia o carácter propagandístico da novela.